კიტრის ფოთლები ზოგჯერ თეთრი წერტილებით, ლაქებით ან ნადებით იფარება. ეს ცვლილება შეიძლება მოვლის შეცდომას, კვების დეფიციტს, მავნებელს ან დაავადებას უკავშირდებოდეს.

მთავარი ის არის, რომ მიზეზი დროულად ამოიცნოთ და მცენარეს სწორი დახმარება გაუწიოთ.

კიტრის ფოთლები თეთრი ლაქებით: 5 მიზეზი და მოქმედების გეგმა

კიტრი მგრძნობიარე კულტურაა და გარემოს ცვლილებას სწრაფად პასუხობს. თეთრი ლაქები ყოველთვის მოსავლის დაკარგვას არ ნიშნავს. ხშირად მცენარე გადარჩენადია, თუ პრობლემის წყაროს ზუსტად დაადგენთ.

1. კიტრის ფოთლები მზის დამწვრობის შემდეგ

თუ ფოთლებზე თეთრი მშრალი ლაქები ან პატარა წერტილები გაჩნდა, პირველ რიგში განათება შეამოწმეთ. მზის დამწვრობა განსაკუთრებით ხშირად უჩნდება ჩითილს, რომელიც მუდმივ ადგილზე ახლახან გადარგეს.

სახლში გაზრდილი ჩითილი ხშირად ნაკლებ სინათლეს არის მიჩვეული. როცა ის უცებ ხვდება მზიან კვალში ან სათბურში, ფოთლები სტრესს იღებს.

ამიტომ გადარგვამდე 3-5 დღით ადრე მცენარეები ნელ-ნელა უნდა შეაჩვიოთ მზეს. რამდენიმე საათით გარეთ გატანა ამ შოკს ამცირებს.

ცხელ და მზიან ამინდში კიტრს დროებითი დაჩრდილვა სჭირდება. ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია გადარგვის პირველ დღეებში.

დამწვრობის მიზეზი შეიძლება შუადღის მორწყვაც გახდეს. ფოთოლზე მოხვედრილი წყლის წვეთები მზის სხივებს აძლიერებს და ლაქებს აჩენს.

კიტრისთვის უფრო კომფორტული ტემპერატურაა დაახლოებით 20-25 გრადუსი.

35 გრადუსის დროს მცენარე უკვე ძლიერ სტრესს განიცდის. სათბურში ასეთ დროს ფანჯრებისა და გვერდების გახსნა ჰაერის ტემპერატურის შემცირებაში ეხმარება.

2. მორწყვის რეჟიმის დარღვევა

არასწორი მორწყვა თეთრი ლაქების ერთ-ერთი ხშირი მიზეზია. ზედმეტი ან არარეგულარული ტენი მცენარეს ასუსტებს.

ასეთ პირობებში საკვები ნივთიერებები სწრაფად ირეცხება, სოკოვანი ინფექციებისთვის კი გარემო უფრო ხელსაყრელი ხდება.

კიტრს სჭირდება ტენიანი, მაგრამ არა ჭაობივით სველი ნიადაგი. ჩვეულებრივ ამინდში მორწყვა 2-3 დღეში ერთხელ საკმარისია. ძლიერი სიცხის დროს მცენარეს ყოველდღიური მორწყვა შეიძლება დასჭირდეს.

წყლის ტემპერატურაც მნიშვნელოვანია. ცივი წყალი, განსაკუთრებით 18 გრადუსზე დაბალი, კიტრისთვის შოკია.

ასეთმა მორწყვამ შეიძლება ფესვის ბუსუსები დააზიანოს და ფესვის სიდამპლე გააქტიუროს. უკეთესია 22-25 გრადუსამდე გამთბარი, დამდგარი წყალი. სათბურში ამისთვის ხშირად წყლით სავსე კასრს იყენებენ.

3. კვების დეფიციტი

საკვები ელემენტების ნაკლებობაც ხშირად იწვევს ფოთლების გაღიავებას. თუ მცენარეს მაგნიუმი ან კალიუმი აკლია, თეთრი შეფერილობა ჯერ ქვედა ფოთლებზე ჩნდება. შემდეგ იგი ნელ-ნელა ზემოთ გადადის.

რკინის დეფიციტის დროს, როგორც წესი, ახალგაზრდა ზედა ფოთლები ღიავდება.

მანგანუმის ნაკლებობა შეიძლება ფოთლებზე თეთრი წერტილებით გამოჩნდეს. სპილენძის დეფიციტისას კიტრის ბუჩქი ნელა იზრდება, ახალგაზრდა ფოთლები ჭკნება, თეთრდება და წვერებში ეხვევა.

დეფიციტის შესავსებად საჭიროა კვების მოწესრიგება. ყველაზე მარტივი გამოსავალია კიტრისთვის განკუთვნილი კომპლექსური სასუქი, რომელშიც მიკროელემენტები დაბალანსებულია.

კალიუმის ნაკლებობისას გამოიყენება კალიუმის სულფატი, კალიუმის მონოფოსფატი, კალიუმის გვარჯილა ან ხის ნაცარი. მანგანუმის ნაკლებობისას წყალში გახსნილი კალიუმის პერმანგანატის სუსტი ხსნარიც გამოიყენება.

4. მავნებლების შეტევა

თეთრი წერტილები ხშირად ობობისებრი ტკიპის ნიშანია. ეს ძალიან პატარა მავნებელია, რომლის ზომა 1 მმ-მდეა. ის სწრაფად მრავლდება და კიტრის ბუჩქის განვითარებას აფერხებს.

ტკიპა შეიძლება ქარმა გადაიტანოს. იგი ზოგჯერ ინფიცირებულ სარგავ მასალასთან ერთადაც ხვდება ნაკვეთზე.

მავნებლის ამოცნობა შესაძლებელია ფოთლის ქვედა მხარეს გაჩენილი თეთრი წერტილებითა და თითქმის შეუმჩნეველი აბლაბუდით. მოგვიანებით აბლაბუდა ღეროებსა და ნასკვებზეც ჩნდება.

თუ შეტევა გაძლიერდა, ფოთლების კიდეები თეთრდება, შემდეგ იხვევა და ხმება.

ასეთ დროს საჭიროა დამუშავება სპეციალური საშუალებებით.

მსუბუქი და საშუალო დაზიანებისას შეიძლება ბიოლოგიური პრეპარატების გამოყენება, მაგალითად: „ფიტოვერმი“, „ბიოკილი“, „ბიტოქსიბაცილინი“, „ინსექტობაქტერინი“ ან „მატრინბიო“.

მასობრივი დაზიანებისას უფრო ძლიერი პრეპარატები გამოიყენება, მათ შორის „დიფლომაიტი“ ან „აპოლო“.

დოზა ყოველთვის შეფუთვაზე მითითებული წესით უნდა დაიცვათ. თუ ტკიპა სათბურში აღმოჩნდა, შემოდგომაზე სათბურის დეზინფექცია აუცილებელია. ასე მავნებლის გამოზამთრების შანსი მცირდება.

5. დაავადებების განვითარება

კიტრის ფოთლებზე თეთრი ლაქები ზოგჯერ დაავადების ნიშანია. მიზეზი შეიძლება იყოს ვირუსული ან სოკოვანი ინფექცია. ასეთ შემთხვევაში ლაქების ფორმა, გავრცელების სისწრაფე და თანმხლები ნიშნები უნდა დააკვირდეთ.

თეთრი მოზაიკა

თეთრი მოზაიკა ვირუსული დაავადებაა. თუ ფოთლებზე თეთრი ლაქები მოყვითალო ელფერით ჩნდება, შესაძლებელია მცენარე ამ ვირუსით იყოს დაზიანებული. ბუჩქი ნელა იზრდება, ნაყოფი კი შეიძლება დეფორმირებული განვითარდეს.

ვირუსი სხვა ინფიცირებული მცენარიდან გადადის. გავრცელება შესაძლებელია ხელსაწყოებით ან მწერებითაც.

მოზაიკით დაავადებული კიტრის გადარჩენა პრაქტიკულად შეუძლებელია, რადგან გამომწვევის გამანადგურებელი საშუალება არ არსებობს. ასეთ მცენარეს ჩვეულებრივ აშორებენ, რათა ინფექცია არ გავრცელდეს.

ანტრაქნოზი

ანტრაქნოზის დროს ფოთლებზე ჯერ ყვითელი ან თეთრი პატარა ლაქები ჩნდება. შემდეგ ისინი ერთ დიდ ლაქად ერთიანდება. დაავადება აზიანებს როგორც სათბურის, ისე ღია გრუნტის კიტრს.

მოგვიანებით ანტრაქნოზი ნაყოფზეც გადადის. დაზიანებული უბნები ქსოვილში 3-4 მმ-მდე ღრმავდება და ნაყოფს ნორმალურ განვითარებაში უშლის ხელს.

დამუშავებისთვის გამოიყენება კოლოიდური გოგირდის 1%-იანი სუსპენზია. 1-2 კვირის შემდეგ შეიძლება 1%-იანი ბორდოს სითხით ან სპილენძის ოქსიქლორიდის 0,4%-იანი ხსნარით შეწამვლა. ზოგ შემთხვევაში იყენებენ უნივერსალურ ფუნგიციდსაც, მაგალითად „პოლირამი DF“.

ასკოქიტოზი

ასკოქიტოზი სოკოვანი დაავადებაა. ის ხშირად ვითარდება მაღალი ტენიანობისა და 20-30 გრადუსი ტემპერატურის დროს. საწყის ეტაპზე ღეროს ფესვთან ახლოს ჩნდება სიდამპლით დაზიანებული უბნები. ლაქები სწრაფად ვრცელდება ღეროზე.

ფოთლის კიდეებზეც ჩნდება ლაქები, რომლებიც ზოგჯერ ფოთლის ნახევარს იკავებს. თავიდან ქსოვილი მურა ფერისაა, შემდეგ კი თეთრდება.

დაავადების სწრაფი განვითარებისას ფოთლები ღიავდება, ჭკნება და ბოლოს კვდება. ნაყოფზე შეიძლება ჩაზნექილი ნეკროზული უბნები და დეფორმაცია გაჩნდეს.

ასკოქიტოზის აღმოჩენისას მცენარეს 1%-იანი ბორდოს სითხით ამუშავებენ. ნაყოფიერების პერიოდში უფრო რბილ საშუალებად გამოიყენება თივის ჩხირზე დამზადებული ბიოპრეპარატები, მაგალითად „ფიტოსპორინი-M“, „ბაქტოფიტი“ ან „ალირინი-B“.

ნაცრისებრი სოკო

თუ კიტრის ფოთლებზე თეთრი ფქვილის მსგავსი ნადები ჩანს, მიზეზი ხშირად ნაცრისებრი სოკოა. დასაწყისში ნადები მშრალია და თითით ადვილად იშლება. მოგვიანებით იგი მკვრივდება და წვრილი წვეთებით იფარება. ეს ახალი სპორების მომწიფების ნიშანია.

დაავადება ქვედა იარუსებიდან ზემოთ ვრცელდება. ნადები გადადის ფოთლის ყუნწებზე, ღეროებსა და ყვავილედებზე. ძლიერი დაზიანებისას ფოთლები თითქმის მთლიანად თეთრდება, მყიფე ხდება და ცვივა. ყვავილები ხმება, ნაყოფი კი წვრილდება, შრება და სკდება.

ნაცრისებრ სოკოს ხელს უწყობს 25 გრადუსზე მაღალი ტემპერატურა, ტენიანობის მკვეთრი მერყეობა, ხშირი ნამი, ცუდი განიავება და ნიადაგში აზოტის სიჭარბე.

პირველივე კერების დროს დაზიანებული ფოთლები უნდა მოიჭრას. შემდეგ ბუჩქი შეიძლება რძის შრატის ხსნარით შეიწამლოს: 3 ლიტრი შრატი 7 ლიტრ წყალზე.

ამ ნარევს უმატებენ 1 ჩაის კოვზ სპილენძის სულფატს. ალტერნატივად გამოიყენება კალიუმის პერმანგანატის ხსნარი: 3 გრამი 10 ლიტრ წყალზე.

თუ დაავადება უკვე გავრცელებულია, საჭიროა ფუნგიციდები. ასეთ შემთხვევაში გამოიყენება „ტოპაზი“, „ოქსიხომი“ ან „ტიოვიტ ჯეტი“. პრეპარატის დოზა და გამოყენების დრო აუცილებლად ინსტრუქციის მიხედვით უნდა შეირჩეს.

როგორ იმოქმედოთ, როცა თეთრი ლაქები გამოჩნდა

პირველ რიგში, დააკვირდით ლაქების სახეს. მშრალი და დამწვარი წერტილები ხშირად მზეს უკავშირდება.

ფქვილისებრი ნადები უფრო სოკოვან დაავადებაზე მიანიშნებს. ფოთლის ქვედა მხარეს აბლაბუდა კი ობობისებრი ტკიპის ნიშანია.

შემდეგ შეამოწმეთ მორწყვა, წყლის ტემპერატურა, კვება და სათბურის განიავება. პრობლემის სწრაფად ამოცნობა კიტრის გადარჩენის შანსს ზრდის.

რაც ადრე დაიწყებთ სწორ მოქმედებას, მით უფრო დიდია ალბათობა, რომ მცენარე გაძლიერდეს და მოსავალი არ დაიკარგოს.