ბიტუმი ან მის ბაზაზე დამზადებული მასტიკა ხშირად ხვდება ტანსაცმელზე, ფეხსაცმელზე, ავტომობილსა და სხვა ნივთებზე.

ეს შესაძლოა სერიოზულ პრობლემად იქცეს, რადგან ასეთი ჭუჭყი ერთ-ერთ ყველაზე რთულად ამოსაყვან ლაქად ითვლება.

ბიტუმის მოშორება არასწორი მეთოდით საკმაოდ ძვირი დაგიჯდებათ — შეიძლება დააზიანოთ მანქანის საღებავი, სამუდამოდ გააფუჭოთ ტანსაცმელი ან ფეხსაცმელი.

ამის თავიდან ასაცილებლად, მოგიმზადეთ დეტალური სახელმძღვანელო, თუ როგორ გავწმინდოთ ბიტუმი სხვადასხვა ზედაპირიდან მათი დაზიანების გარეშე.

ბიტუმის მოშორება: ეფექტური გზები და უსაფრთხოების წესები

ბიტუმის ლაქებთან საბრძოლველად აუცილებელია მისი შემადგენლობისა და თვისებების ცოდნა.

რატომ არის ბიტუმის ლაქის ამოყვანა რთული

ბიტუმი ნავთობის ღრმა გადამუშავების პროდუქტია. მას რთული შემადგენლობა აქვს, რომელიც ნახშირწყალბადებს, ფისებს, ზეთებსა და სხვადასხვა დანამატს აერთიანებს.

მიღებული ქიმიური ნაზავი ძალიან აგრესიულია. ის შედარებით დაბალ ტემპერატურაზე დნება, თხევად მდგომარეობაში კი უკიდურესად წებოვანი და დენადია.

ზედაპირზე მოხვედრისას მარტივად ვრცელდება და მასალის სტრუქტურაში ღრმად აღწევს (განსაკუთრებით, თუ მასალა ფოროვანია). გაცივების შემდეგ ბიტუმი წარმოქმნის ძალიან მყარ და მტკიცე ფენას.

გამაგრებული ბიტუმის მოშორება ურთულესია. ის წყალში არ იხსნება, ამიტომ მისი ჩამორეცხვით ან უბრალო გარეცხვით მოცილება შეუძლებელია. ნავთობპროდუქტის დასარბილებლად და დასაშლელად სპეციალური გამხსნელებია საჭირო.

ყველაზე მარტივი ახალი, ჯერ კიდევ გაუმყარებელი მასტიკის მოშორებაა. ძველი ლაქები მასალაში ღრმად ჯდება, რაც წმენდის პროცესს საგრძნობლად ართულებს.

მნიშვნელოვანია: ბიტუმის ლაქებს ერთი უსიამოვნო თვისება აქვს — ის მარტივად გადადის სხვა ზედაპირებზე. წმენდის პროცესში დიდი სიფრთხილე გმართებთ, რათა ლაქა არ წაითხიპნოს და სუფთა ადგილებიც არ დაისვაროს.

წმენდის ძირითადი წესები და პირველადი დახმარება

ბიტუმი ტოქსიკური და რთულად მოსაშორებელი ნივთიერებაა. წმენდისას დაიცავით შემდეგი წესები:

• საწმენდი საშუალების შერჩევამდე ზუსტად დაადგინეთ, რა მასალისგან არის დამზადებული დასვრილი ნივთი.
• ქსოვილსა და ეკოტყავზე ლაქა კიდეებიდან ცენტრისკენ უნდა გაწმინდოთ, რათა ჭუჭყი არ გაფართოვდეს.
• აუცილებლად შეამოწმეთ შერჩეული გამხსნელის უსაფრთხოება შეუმჩნეველ ადგილას. ძლიერმა გამხსნელმა შეიძლება ზედაპირი გააუფერულოს ან გაადნოს.
• არ დაგავიწყდეთ პირადი უსაფრთხოება — აგრესიულ ქიმიასთან მუშაობისას გამოიყენეთ ხელთათმანები და რესპირატორი.

თუ ლაქა სრულიად ახალია და გამაგრება ვერ მოასწრო, სწრაფად უნდა იმოქმედოთ. შეეცადეთ წებოვანი მასა ზედაპირიდან ფრთხილად აფხიკოთ (გამოიყენეთ პლასტიკური ბარათი, შპატელი ან საფხეკი).

გამაგრების შესანელებლად ლაქა ოდნავ დაასველეთ წყლით. ძირითადი მასის მოშორების შემდეგ დარჩენილ მოყვითალო კვალს საპნიანი წყლით ჩამორეცხავთ.

როგორ გავწმინდოთ ბიტუმი სახლის პირობებში

თუ წებოვანი მასა უკვე გამაგრდა, მისი მოსაშორებლად სწორი მეთოდის შერჩევაა საჭირო. არჩევანი დამოკიდებულია იმაზე, თუ რომელ ზედაპირზე გაჩნდა დაბინძურება.

კანიდან ბიტუმის მოშორება

ყველაზე ხშირად ბიტუმი ხელებზე ხვდება. გამაგრებული მასის საპნით ჩამობანა შეუძლებელია; ის წინასწარ უნდა დაარბილოთ.

ამისთვის იდეალურია ე.წ. ნეფრასი (ნავთობის გამხსნელების ჯგუფი: უაით-სპირიტი, ნავთი, ბენზინი). ისინი კარგი გამხსნელებია, თუმცა ტოქსიკური და აალებადია.

შეგიძლიათ გამოიყენოთ ავტომობილის კორპუსისთვის განკუთვნილი სპეციალური გამწმენდებიც. დაასველეთ ბამბა, დაადეთ ლაქას 2-3 წუთით, შემდეგ ენერგიულად გაწმინდეთ და ნარჩენები საპნიანი წყლით ჩამოიბანეთ.

კანიდან აგრესიული საშუალებების მოშორებისას ფრთხილად იყავით, რათა ალერგიული რეაქცია არ გამოიწვიოთ.

ძაღლის თათებიდან გაწმენდა

სეირნობისას ცხოველი შესაძლოა ბიტუმის მასტიკაში დაისვაროს. ნავთობპროდუქტი ტოქსიკურია და კანთან ხანგრძლივმა კონტაქტმა შეიძლება ქიმიური დამწვრობა გამოიწვიოს. ცხოველისთვის კატეგორიულად აკრძალულია ქიმიური გამხსნელების გამოყენება!

თუ თათის ბალიშებს შორის ბეწვი დასვრილია, ფრთხილად ამოჭერით. შემდეგ ლაქაზე უხვად წაუსვით დამარბილებელი საშუალება (ნებისმიერი მცენარეული ზეთი, კარაქი ან ბალიშების ცხიმიანი კრემი).

თათი ტილოთი შეფუთეთ, რათა ბიტუმი დარბილდეს. ცოტა ხნის შემდეგ ფრთხილად მოწმინდეთ და, საჭიროების შემთხვევაში, პროცედურა გაიმეორეთ. ბოლოს თათი თბილი, საპნიანი წყლით დაბანეთ.

ტანსაცმლისა და ფეხსაცმლის გაწმენდა

ნატიფი, თხელი და სინთეტიკური ქსოვილებიდან მასტიკის მოშორება თითქმის შეუძლებელია. თუმცა, ბამბისა და სელის ბუნებრივი ქსოვილები მარტივად იწმინდება.

პირველ რიგში, სქელი მასა ფრთხილად აფხიკეთ. პროცესის გასამარტივებლად გამოიყენეთ თბური დამუშავება: დაადეთ ლაქას ქაღალდი და ზემოდან ცხელი უთო გადაატარეთ, ან პირიქით — გაყინეთ ტანსაცმელი საყინულეში და მყიფე ბიტუმი წვრილ ნატეხებად ჩამოფხიკეთ.

დარჩენილი ლაქა სპეციალური საავტომობილო გამხსნელით ან ნეფრასით ამოიყვანეთ (აუცილებლად ჩაატარეთ ტესტი უსაფრთხოებაზე). ლაქის ქვეშ დადეთ რამდენიმე ფენად დაკეცილი სუფთა ტილო და დაამუშავეთ ლაქა ისე, რომ გამხსნელი და ჭუჭყი ქვედა ტილოზე გადავიდეს.

ფეხსაცმლის შემთხვევაში: ტყავი და ეკოტყავი (ახალი ლაქის დროს) ზეთით ან ცხიმიანი კრემით იწმინდება, ძველი ლაქები კი — გამხსნელით. დასრულების შემდეგ აუცილებლად წაუსვით ფეხსაცმლის მოვლის საშუალება.

ავტომობილიდან ბიტუმის მოშორება

ავტომობილის კორპუსის, დისკების ან თაღების გასაწმენდად უმჯობესია გამოიყენოთ სპეციალიზებული ავტოქიმია, რომელიც საღებავს და ლაქს არ აზიანებს.

მკაცრად დაიცავით მწარმოებლის მითითებები. ახალი ლაქების მოსაშორებლად ასევე ეფექტურია WD-40, ნავთი ან დიზელის საწვავი, თუმცა მუშაობისას აალების საფრთხე არ დაივიწყოთ.