ყავა — იქნება ეს ესპრესო, ამერიკანო, ფილტრით მომზადებული თუ ცივი ყავა — მილიონობით ადამიანისთვის დილის რუტინის განუყოფელი ნაწილია.
დადასტურებულია, რომ ზომიერი მოხმარების შემთხვევაში ყავა არაერთ სასარგებლო თვისებას ფლობს: ზრდის ყურადღებასა და სიფხიზლეს, აუმჯობესებს კოგნიტურ ფუნქციებს, ხელს უწყობს ნივთიერებათა ცვლას და ამცირებს ზოგიერთი ქრონიკული დაავადების რისკს.
თუმცა ბევრი ადამიანი კვლავ ამატებს ყავაში შაქარს, შესქელებულ რძეს ან ნაღებს — ინგრედიენტებს, რომლებიც სწრაფად ზრდის სისხლში შაქრის დონეს და ზედმეტ კალორიებს მატებს რაციონს.
კვების სფეროს სპეციალისტების შეფასებით, ყავის სწორად მომზადება და მისი გონივრული შერწყმა შესაბამის ინგრედიენტებთან შეიძლება სასარგებლო აღმოჩნდეს განსაკუთრებით წონის კონტროლის პროცესში.
როგორ აძლიერებს სანელებლების დამატება ყავის ეფექტს
ამერიკელი დიეტოლოგის, ლიზა ენდრიუსის თქმით, შაქრის ან დამატკბობლების ნაცვლად გარკვეული ბუნებრივი სანელებლების გამოყენება ყავაში დადებითად მოქმედებს ნივთიერებათა ცვლაზე.
დარიჩინი და კურკუმა ორი ყველაზე ცნობილი სანელებელია, რომლებიც გავლენას ახდენს სისხლში შაქრის დონეზე, ინსულინის მგრძნობელობასა და ანთებით პროცესებზე — ფაქტორებზე, რომლებიც პირდაპირ უკავშირდება ჭარბ წონასა და სიმსუქნეს.
დარიჩინი — სანელებელი, რომელიც შაქრის დონესა და წონას აკონტროლებს
დარიჩინი ერთ-ერთი ყველაზე შესწავლილი სანელებელია გლუკოზის ცვლის კონტექსტში. მრავალი სამეცნიერო კვლევა მიუთითებს, რომ მას შეუძლია:
- ინსულინის მიმართ მგრძნობელობის გაუმჯობესება;
- გლუკოზის სისხლიდან უჯრედებში ტრანსპორტის ხელშეწყობა;
- ჭამის შემდეგ სისხლში შაქრის მკვეთრი რყევების შემცირება;
- სისხლის ლიპიდური მაჩვენებლების (ქოლესტერინი და ტრიგლიცერიდები) სტაბილიზაცია.
ლიზა ენდრიუსის განმარტებით, დარიჩინი მოქმედებს იმ ცილებზე, რომლებიც მონაწილეობს ინსულინის სიგნალიზაციასა და გლუკოზის გადატანაში.
როდესაც სისხლში შაქრის დონე უკეთ კონტროლდება, ორგანიზმი ნაკლებ ზედმეტ ცხიმს აგროვებს, რაც გრძელვადიანი წონის მართვისთვის მნიშვნელოვანია.
როგორ გამოვიყენოთ დარიჩინი
- დაამატეთ დაახლოებით ნახევარი ჩაის კოვზი დარიჩინი ცხელ ყავაში;
- განსაკუთრებით უხდება შავ, ფილტრით ან წვეთოვანი მეთოდით მომზადებულ ყავას;
- სასურველია არ დაამატოთ შაქარი, რათა სანელებლის სარგებელი არ დაიკარგოს.
კურკუმა — ანთების საწინააღმდეგო სანელებელი წონის შესამცირებლად
კურკუმა ადვილად ცნობადია თავისი მკვეთრი ყვითელი ფერით და მთავარი აქტიური კომპონენტით — კურკუმინით.
ეს პოლიფენოლი გამოირჩევა ძლიერი ანთების საწინააღმდეგო და ანტიოქსიდანტური თვისებებით. ბოლო წლებში კურკუმინი აქტიურად იკვლევა სიმსუქნისა და მეტაბოლური დარღვევების კონტექსტში.
კვლევების მიხედვით, კურკუმინს შეუძლია:
- ქრონიკული ანთების შემცირება, რაც ხშირია ჭარბი წონის მქონე ადამიანებში;
- ინსულინის მგრძნობელობის გაუმჯობესება;
- ცხიმის დაგროვების შეზღუდვა;
- სისხლში გლუკოზის და HbA1c მაჩვენებლის შემცირება;
- სხეულის მასის ინდექსზე დადებითი გავლენა.
კურკუმა კარგად ერწყმის დარიჩინს ყავაში, აძლიერებს გემოს და ქმნის სინერგიულ ეფექტს ნივთიერებათა ცვლაზე. სასარგებლო შედეგის მისაღებად საკმარისია მცირე რაოდენობაც.
როგორ გამოვიყენოთ კურკუმა
- გამოიყენეთ დაახლოებით მეოთხედი ჩაის კოვზი კურკუმის ფხვნილი;
- შეგიძლიათ დაამატოთ დარიჩინთან ერთად ერთ ჭიქა ყავაში;
- კარგად აურიეთ, რათა ფხვნილი ფსკერზე არ დაილექოს.
რატომ არის დარიჩინი და კურკუმა ეფექტური წონის კონტროლისთვის
წონის მდგრადი შემცირება მხოლოდ კალორიების შეზღუდვაზე არ არის დამოკიდებული. მასთან მჭიდროდ არის დაკავშირებული:
- სისხლში შაქრის სტაბილური დონე;
- ინსულინის რეგულაცია;
- ანთებითი პროცესების შემცირება;
- ცხიმების ცვლის გაუმჯობესება.
დარიჩინი ამცირებს შაქრის მკვეთრ მატებას, რომელიც შიმშილის გაძლიერებასა და ცხიმის დაგროვებას იწვევს.
კურკუმა კი მოქმედებს ანთებისა და ოქსიდაციური სტრესის მექანიზმებზე, რაც ორგანიზმში ქმნის უფრო ხელსაყრელ გარემოს ცხიმის წვისთვის.
როდესაც ეს ორი სანელებელი ერწყმის ყავას, რომელსაც თავადაც აქვს თერმოგენული და მეტაბოლიზმის ამაჩქარებელი ეფექტი, მათი ერთობლივი მოქმედება შეიძლება კიდევ უფრო გაძლიერდეს.
რა უნდა გავითვალისწინოთ სანელებლების დამატებისას
მიუხედავად იმისა, რომ დარიჩინი და კურკუმა ბუნებრივი პროდუქტებია, მნიშვნელოვანია შემდეგი რეკომენდაციების დაცვა:
- არ გადააჭარბოთ რაოდენობას — ჭარბმა მოხმარებამ შეიძლება საჭმლის მომნელებელი დისკომფორტი გამოიწვიოს;
- უპირატესობა მიანიჭეთ შავ ყავას და შეზღუდეთ შაქრისა და შესქელებული რძის დამატება;
- გარკვეული ჯანმრთელობის პრობლემების შემთხვევაში (ღვიძლი, ნაღვლის ბუშტი, სისხლის შედედების დარღვევები) კონსულტაცია გაიარეთ სპეციალისტთან;
- ეს მეთოდი დამხმარე საშუალებაა და არ ცვლის ჯანსაღ კვებასა და ფიზიკურ აქტივობას.
დასკვნა
დარიჩინისა და კურკუმის დამატება ყავაში მარტივი გზაა ყოველდღიური სასმელის კვებითი ღირებულების გასაზრდელად.
სწორად გამოყენებისა და ჯანსაღი ცხოვრების წესთან ერთად, ეს ორი სანელებელი შეიძლება დაეხმაროს სისხლში შაქრის სტაბილიზაციას, ნივთიერებათა ცვლის გაუმჯობესებას და წონის კონტროლს უსაფრთხო და მეცნიერულად დასაბუთებული გზით.
თუ მცირე, მაგრამ სასარგებლო ცვლილებების შეტანა გსურთ, დაიწყეთ დილის ყავის ფინჯნიდან.
ასევე გირჩევთ გაეცნოთ სტატიას ყავა და ღვიძლის ჯანმრთელობა – როგორ გვეხმარება ეს სასმელი ორგანიზმის დაცვაში?
